Page 14

KRACHT18_DEF_LOS

Aziz Saidi Rabah (45) De van oorsprong Marokkaanse Aziz Saidi Rabah is leraaren- dan bleef het stil, ze wisten gewoon niet hoe ze moesten rea- gels op een middelbare school. Hij kreeg de diagnose kanker geren. Marokkaanse vrienden en familie reageren anders dan (tumor in de neusholte, met uitzaaiingen naar lymfeklieren) nederlandse vrienden en collega’s. Marokkanen die op bezoek in 2010. Zijn behandeling met chemotherapie en bestraling is kwamen, hadden het vooral over volhouden en dat het mijn lot afgerond in maart 2011. was.ook praatten ze juist over ditjes en datjes, terwijlneder- “17 september 2010, om vijf over zes ’s avonds, belde de arts.hij be- landers het altijd wilden hebben over de behandeling en of de vestigde wat ik al wist: kanker. Ik bleef rustig, want het kwam niet therapie wel aansloeg.het een is niet beter of slechter dan het als een verrassing.omdat ik kalm bleef, schrokken mijn vrouw ander, hoewel het ook fijn is om niet alleen over het ziek-zijn te en drie kinderen ook minder erg.later zat mijn vrouw boven in praten.het leven is meer dan kanker alleen, ook als je midden in de slaapkamer wel te huilen. In mijn omgeving werd nooit over de behandeling zit.laatst was ik in het ziekenhuis op bezoek bij kanker gesproken, veel Marokkanen durven het woord niet eens een andere Marokkaanse man met kanker.hij wist niet welke be- in de mond te nemen. ‘de ziekte’, zeggen ze dan. Ze zijn bang om handeling hij kreeg, had geen vertrouwen in de artsen, weigerde het erover te hebben, alsof ze daarmee ongeluk over zichzelf af- zijn medicijnen. Zelf heb ik nooit aan mijn artsen getwijfeld, je roepen.alsof er allemaal kleine deeltjes in je lijf zitten die tot leven moet juist alle vragen stellen die je hebt.dat zei ik ook tegen hem: komen als je ‘kanker’ zegt. ‘ga er vanuit dat ze het beste met je voor hebben en ga niet op de angst voor kanker is groot onder Marokkanen. Ze denken dat internet zoeken naar ervaringen van andere patiënten.die zijn of ze er zeker dood aan gaan, daardoor durven ze niet snel naar een niet waar, of ze hebben niks met jouw situatie te maken!’om te arts te gaan als ze een knobbel ontdekken. Ik ben altijd open ge- genezen heb je jezelf hard nodig, je hebt er niks aan als je passief weest over mijn ziekte, dat was voor de familie wel even wennen. en chagrijnig in je bed blijft liggen.” De zorgconsulent Asmaè Choukat is zorgconsulent in het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis in Amsterdam. Zij is intermediair tussen allochtone kankerpatiënten en de arts/ verpleegkundige en geeft trainingen interculturele communicatie aan zorgverleners. ‘wil mijn man mij nog wel als ik maar één borst men in zijn onderbuik.’toen ik doorvroeg, zei ze: heb?' 'Ik wil niet dat mijn baas of omgeving ‘het loopt daar onder niet.’dan weet ik genoeg. weet dat ik kanker heb, hoe moet ik dat doen?’ Praten over dit onderwerp gebeurt het liefst niet het zijn maar een paar van de problemen van met ouders erbij, een vorm van respect vanuit allochtone kankerpatiënten die zorgconsulent de cultuur. Binnen de islam is het geen taboe. Je asmaè Choukat tegenkomt. “Ik zie mezelf als een mag openlijk over noodzakelijke medische zaken allochtonetomtom in de gezondheidszorg: ik praten. Ik ben er om hierin een brug te slaan.” help allochtone kankerpatiënten en zorgverleners Voor veel allochtonen staat 'kanker' voor ‘dood’, de weg naar elkaar te vinden. In ons ziekenhuis zegtasmaè. “Vaak willen mensen blijven behan- is ongeveer de helft van de kankerpatiënten van delen, ook als het medisch niet zinvol is.een mos- niet-westerse afkomst. Vooral de eerste generatie lim moet er alles aan gedaan hebben om te blijven allochtonen kan het lastig hebben.deze groep leven.of iemand uiteindelijk overlijdt is aanallah, spreekt denederlandse taal niet goed en heeft niet aan de arts.” weinig kennis over de werking van het mense- natuurlijk is er geen standaard benadering voor lijk lichaam. Sommigen weten niet precies wat turken, Marokkanen of Surinamers, benadrukt kanker is en denken dat ze het kunnen krijgen ze. “Maar het helpt om de sociaal-culturele en door erover te praten. Vrouwen weten niet altijd religieuze context in de benadering mee te dat zij om een vrouwelijke arts kunnen vragen bij nemen.laatst lag hier een oudere Marokkaanse lichamelijk onderzoek.” vrouw op sterven.haar kinderen moesten voor haar vertalen, maar ik hoorde dat ze lang niet alles “Zeg ‘kanker’ en de doorgaven. “we willen haar niet vertellen dat ze meeste allochtonen zoon tegen me.toen ik later één-op-één met diedood gaat, want dan verliest ze hoop”, zei haar denken: dood” de hand was, maar dat zij dat niet in het bijzijnvrouw sprak, bleek dat ze precies wist wat er aan van haar kinderen wilde zeggen. Ik heb in overleg naast borstkanker, zijn baarmoederhalskanker, met de patiënte en met de arts de kinderen op longkanker en prostaatkanker omgeven met de hoogte gebracht. Uiteindelijk was iedereen gevoelens van schaamte en taboe. “laatst zei een opgelucht dat de feiten op tafel lagen.” dochter over haar zieke vader: ‘hij heeft proble- 14


KRACHT18_DEF_LOS
To see the actual publication please follow the link above