Page 4

KRACHT18_DEF_LOS

Welkom Niet alleen De huisarts van den Berg en EnFotograaf Monajournalist Annemiek-hen suf maakt en ze helder aan de hemelpoort wilFolkert Hoekstra werkt al 22 jaar als huisarts inwestersevanmensen van ons werkt vaak niet. Wij vinden dat iemand recht- hoe geweldig het is om te zien hoeveel ze van hun va-- Verbeeklen verschijnen. Ook het stoppen van de behandelingroept heftige emoties op. Laatst had ik een Marokkaanse patiënt met uitgezaaide prostaatkanker. Hijlag op sterven, maar zijn familie wilde per se naar hetziekenhuis voor een infuus. Wat ik dan doe? Zeggender houden, dat ze duidelijk het allerbeste voor hemAmsterdam Nieuw-West. 70 procent van zijn patiënten is van niet-westerse komaf.“Door de begeleiding van allochtone patiënten benik zelf anders gaan denken over de ‘Nederlandse’werkwijze van artsen. De directe, open benaderingheeft op alle informatie, maar je kunt ook denken: achtergrond vertellen dat hij ongeneeslijk ziek is, want dan ont- ten nog in een ambulance naar het ziekenhuis moet. “De meeste Nederlan- verderziekte en dood. Wij wilden weten-niks mee opschiet als hij tijdens zijn laatste momen Is kanker al geen gemakkelijk gespreksonderwerp, in veel niet-westerse culturen is de ziekte veelal ‘Wordt iemand daar nou echt beter van?’. In veel niet- willen. Om vervolgens duidelijk te maken dat hij er westerse culturen vinden ze het wreed om iemand te taboe. Door angst, schaamte en gebrek aan kennis wordt kanker vaak doodgezwegen. Vier (ex-) patiënten vertellen aanKracht over culturele en religieuze gevoeligheden. Aziz: “Marokkanen zijn neem je alle hoop. Dat los ik op door bijvoorbeeld te Dat werkte. Door de tijd te nemen om vertrouwen te bang om het erover te hebben, alsof ze daarmee ongeluk over zichzelf afroepen.” zeggen dat kanker een ernstige ziekte is, maar dat ik winnen, lukt het meestal om met de familie op één wensen van de familie. En de patiënt weet vaak wel kost het soms wat meer tijd.” ders praten makkelijk, ook overmet de benadering van autochtone patiënten, alleen “Onze open benadering tekst Annemiek Verbeek fotografie Mona van den Berg er alles aan doe om zo goed mogelijk te helpen. Op die lijn te komen. In wezen verschilt dat natuurlijk niet manier lieg ik niet, maar kom ik wel tegemoet aan de hoe het zit, zonder dat ik het hardop zeg. Er zijn meer verschillen met autochtone Nederlan- ders. Zo is pijnbestrijding een heikel punt, omdat werkt vaak niet” sommige allochtone patiënten bang zijn dat morfine Tahani Mohammed Elhag (33) en Malika Boulahoual (34) hoe dit in niet-westerse culturenDe Marokkaanse Malika Boulahoual (moeder van drie kinde- ter plan: “Allah doet wat goed is voor ons. Het is een beproeving,ren van 17, 13 en 10) en de Soedanese Tahani Mohammed Elhag daarom is het zo belangrijk om te blijven vechten. In de islam heb- haar rechterborst, ze is sinds twee jaar klaar met de behan- maar hopelijk blijft het toch hangen.” gaat; is kanker een taboe, hoeben we een gezegde: ‘Alleen Allah kiest wanneer een blaadje van deboom valt’.” Lachend: “Mijn blaadje is misschien wel verdord straks, leerden elkaar kennen via Mammarosa, een stichting die zich inzet voor allochtone vrouwen met borstkanker. Malika mist deling. Tahani liet haar linkerborst verwijderen en heeft nog Tahani maakt er een grapje over, maar de persoonlijke consequen- anderhalf jaar hormoontherapie voor de boeg. ties van de hormoonbehandeling zijn enorm: ze is vervroegd in de ook humor en optimisme. Beiden ontdekten in hun eigen slaapka- gerschap van zes maanden, betekent dat een kinderloos leven. “In reageert de omgeving, welke rol-overgang en kan waarschijnlijk geen kinderen meer krijgen. Naeen eerdere miskraam en een doodgeboren kindje na een zwan Malika en Tahani knokken ieder op hun eigen manier voor hun toekomst. Wat ze gemeen hebben? Hun religie, borstkanker, maar mer een knobbel in hun borst, Malika nota bene na een voorlich- onze cultuur is het krijgen van kinderen héél belangrijk. Daarom ting over borstkanker. Nu geven ze zelf voorlichting aan allochtone zei ik tegen mijn man: ‘Ga maar weg, zoek een vrouw die nog wel Tahani: “In Soedan praten ze niet over kanker. Nooit. Het kan ge- ja, omslachtig, een grote. De De Wachtkamer2speelt religie? De antwoorden: “Mijn man zei: ‘Liever je borst weg, dan jij weg. We hebbenkinderen kan krijgen’. Maar hij wilde blijven, daar ben ik blij om.”Ook Malika was opgelucht dat haar man bij haar bleef. De angstonder islamitische vrouwen dat hun man hen zal verlaten als zekanker krijgen is groot. Helemaal als het betekent dat ze door debehandeling geen kinderen meer kunnen krijgen.Malika:al drie kinderen, dus we hebben je borsten ook niet meer nodig’.”- “Veel allochtonen denken dat kanker iets is van westerse vrouwen, om het belang van zelfonderzoek en deelname aan het bevolkingsonderzoek te benadrukken. Malika: mensen, die varkensvlees eten, roken en alcohol drinken. Als ik ver tel dat ik borstkanker heb gekregen, komt het ineens dichtbij. Oók een moslim kan het krijgen. Daar schrikken ze dan enorm van, het is ineens geen ver-van-mijn-bed-show meer.” beuren dat iemand begraven wordt en dat niemand weet dat die Tahani: was eerst tien minuten stil, toen vroeg hij wat voor kanker het was. mensen die we spraken maak- de laatste bestraling zit erop “In Soedan praten zeniet over kanker. Nooit”- persoon kanker had. Als iemand iets voelt, hoopt hij dat het vanzelf over gaat. Of hij slikt kruiden en gaat naar een gebedsgenezer. Na dat de arts zei dat ik kanker had, belde ik als eerste mijn vader. Die Toen ik ‘borstkanker’ zei, was hij een beetje opgelucht. ‘Daar kun Vier (ex-)patiënten over culturele en religieuze 12 8 Filosofie helptrdosesudegennisrenécoveride for therips en nieuwtjesnterviewDrijfverenProf wielrennermotiveert graag fietsersvanKort en krachtigti56ten indruk: stuk voor stuk sterk,slim en verrassend open.”01-08-12 09:4613pagina#18/2012krachtMalika: “Veel allochtonen denkendat kanker iets is vanwesterse mensen”-je van genezen, ik ga voor je bidden’, zei hij. We mailen en skypenelke dag.”Religie speelt een belangrijke rol in het leven van de twee vrouwen.Ze verschillen echter in de beleving: waar Malika niet gelooft datGod iets te maken heeft met haar kanker (“Ik heb gewoon dommepech”), denkt Tahani wel dat haar ziekte onderdeel is van een grocover)rechts (boulahoualmalikaen)links (elhagmohammedtahani12KRACHT18_DEF.indd 12-13 Achtergrond gevoeligheden. bij zijn ziekteproces 11 De Stelling “we gaan te lang door Fotograaf met behandelen” beeldverhaal vast sneller gaan” Lichaam en geest17Ewoud Rooks “Een jaar herstel? Dat zou bij mij Peter Nieswaag (45) “Erg mooi om te zien hoe positief deze “alles had ik willen werd iN 2011 behaNdeld voor galgaNgkaNker. “De ziekte zelf, maar ook de 14 uur durende operatie en complicaties daaromheen, hebben een flinke aanslag op mijn lichaam gepleegd. Ik ben tientallen kilo’s afgevallen en mensen in het leven aangrijpen, maar ik heb heel wat spiermassa verloren. Aan de Arbo-arts heb ik aangegeven dat ik wilde aansterken om zo weer op mijn oude niveau deel te kunnen nemen aan de maatschappij. Een voorbeeld: ik liet iets vallen in de staan en hoe hard ze aan hun stond met lege handen” huiskamer en pakte de stofzuiger. Na afloop was ik totaal bezweet. Heel frustrerend. Je geest wil wel, maar je lichaam werkt niet mee. werkboek bijhouden. Toen ik in het 18 Onderzoek covergezondheid werken. Tijdens het- Herstellen gaat traag, maar ik zie vooruitgang. Dat komt mede door dat we alle ontwikkelingen in ons voorjaar startte, kon ik gewichtjes sporten jutte men elkaar op een tillen van 1,5 kilo. Nu, bijna tien weken later, is dat vier kilo. Omdat het zo langzaam gaat, zie je zelf niet voorspeld dat het herstel al met al Op weg gezellige manier op. Ook ik werd langetermijneffecten dat je vooruit gaat. Mijn omgeving ziet het wel en zegt het ook: ‘Je bent weer wat voller en gespierder!’ Ik weet nog hoe mij begin 2011 werd wel een jaar zou duren. En dat ik naarherstel uitgenodigd om even mee te doen. na behandelingDe meeste patiënten komen er tijdens of na de behandeling al snel toen dacht: dat gaat bij mij vast veel sneller.” uitputtingsslag. Revalidatieprogramma’s zijn er volop te vinden. Helaas had ik het nét te druk met 25 Media achter: zowel geestelijk als lichamelijk is herstellen van kanker een In revalidatiecentrum Beatrixoord van UMC Groningen wordt sinds 2002 gewerkt met speciale oncologierevalidatie. Marcel ten Wolde, fotograferen...” Boeken, films en muziek bewegingsagoog: “Iedereen wil hier hetzelfde: méér kunnen.” tekst Resi Lankester fotografie Ewoud Rooks met dank aan Centrum voor Revalidatie van UMCG, Beatrixoord in Haren 30 Over elkaar herstellen van kanker is een strijd op zich, zo blijkt als 20 32 ModeketendIdI steunt KwFduardeJacqueline enwerden verliefd bijfietsactie Mont VentouxKracht koken08-08-12 13:5321pagina#18/2012krachtcover20KRACHT18_DEF.indd 20-21 Beeldverhaal Krachteen dag meeloopt op de afdeling oncologie- het recept vanadriaan revalidatie van het Beatrixoord van UMCgroningen. 34 Samenwerking tijdens de Borstkankermaand 35 in actie voor KWF, service & colofon interview N G HET GROTE fout doen” gezien. Het interview met Judithhad ik hetAdj. hoofdredacteurResi Lankester“Na het lezen vanToen David zijn stemverloorgevoel een mooie film te hebben Judith:“Als je niks vertelt, gaat je omgeving het gegarandeerdover kanker.graphic novelIETSTekenares Judith Vanistendael maakte eenHonderden zorgvuldig gestileerde aquareltekeningen vertellen het manier met zijn ziekte omgaan. tekst Resi Lankester beeld Jeroen Scheelings maakte mijn bewondering voor Kracht gratis op de mat?Poëtische draaiOm het verhaal over niet-communicerenDe maagd en dea het succes van Judith Vanis-tendaels debuutNhaar werk alleen maar groter.te vertellen had Vanistendael een onder-werp nodig waarover werd gezwegen. besloot ze: geen autobio-negergrafi sche boeken meer. Al die interviews verhaal van David, zijn dochter en zijn vrouw, die elk op hun eigen De liefde voor haar materiaal en Vul de kaart in (pag 18) of meld u aan op die daarna je privéleven overhoop ha- “Ik had een andere ziekte of aandoening len: nee. Toch isToen David zijn stem ver- kunnen nemen, maar kanker ken ik van loor sterk gebaseerd op ervaringen met heel dichtbij. Geen keelkanker, overi- kanker in haar zeer naaste omgeving. “Ja gens, zoals in het boek. Maar voor dit ze om privéredenen niet te diep ingaan. een boek over stilte en ik heb een kanker- haar personages is indrukwek- www.kwfkankerbestrijding.nl/krachtverhaal was het de ideale kankersoort,hoe cynisch dat ook klinkt. Met mijn ver-haal in het hoofd ben ik naar een onco-loog gegaan voor advies. Ik zei: ‘Ik maak natuurlijk”, zegt de Belgische bijna ver- ontwaardigd. “Zomaar over kanker gaan schrijven, dat kan niet.” Wat er precies is gebeurd in haar omgeving, daarop wil Drie mensen in haar familie kregen kan- soort nodig waaraan de hoofdpersoon ker en één daarvan is nu nog in leven. na een jaar sterft.’ De oncoloog, Gilbert kend. Geen streep in het boek Wat haar opviel bij de meeste mensen: Chaintrain van het Sint Pieterziekenhuis praten over wat er in je omgaat als je in Brussel, wist het meteen: larynxkan- heel ziek bent of doodgaat, bleek moei- ker. Hij tekende voor me hoe die kanker- lijk. “Het lijkt wel alsof dat in onze Belgi- soort eruit ziet – met precies die tekening sche cultuur zit: spreken is zilver, zwij- begint het boek. De oncoloog gaf me nog Biografie even open. Maar als je alles voor jezelf stilte, waarom geven we David dan niet staat er zomaar.” Reageren?iets: de titel van mijn boek. Want hij zeimeteen: ‘Als je het wil laten gaan overstrottenhoofd, red.), zodat hij letterlijkzijn stem verliest?’ Ik vond het mooi hoeeen medisch mens kanker zo kan door-gronden en er zo’n poëtische draai aangen is goud. Ik heb geleerd dat dat échtniet waar is. Natuurlijk is niet iedereenhet boek, dan blijf je er alleen voor staan.Ik heb dat zelf ook meegemaakt in mijnomgeving. Het is zo’n machteloos ge-voel dat je niks kunt doen voor de ander, Striptekenares en illustratrice Judith houdt, zoals David, de hoofdpersoon in een laryngectomie (verwijdering van het Vanistendael (1974) woont en werkt in Brussel. Ze studeerde vier jaar kunst- wetenschappen aan de universiteit van Gent. In februari 2007 kwam haar debuut De maagd en de neger uit. Toen David omdat je niet weet wat er in zijn of haar kan geven. Via een vrij cynische weg zijn graphic novel over kanker. 26 pwitter: @kwf_nl #KrachtMag_KwFfmelden of adres wijzigen?ublieksservice@kwfkankerbestrijding.nledactie@kwfkankerbestrijding.nlro.v.v. KrachttA08-08-12 13:5827pagina#18/2012krachtwe samen tot poëzie gekomen.”hoofd omgaat.” verscheen in 2012.zijn stem verloor26ekenares Judith Vanistendael maakte eenKRACHT18_DEF.indd 26-27nterview i t


KRACHT18_DEF_LOS
To see the actual publication please follow the link above