Page 29

Kracht_25_juni_2014

Krijgt een patiënt altijd GvH-ziekte na allogene stamceltransplantatie? “Nee, óf iemand het krijgt is niet te voorspellen. De kans op GvH-ziekte is het kleinst wanneer donor en ontvanger dezelfde weefseltypen van hun ouders hebben geërfd en weefsels identiek zijn. De kans neemt toe wanneer gebruik wordt gemaakt van een niet verwante donor.” Wat houdt uw onderzoek in? “Aan dit onderzoek ging veel vooraf. Uit eerder onderzoek was gebleken dat stromale cellen (‘steuncellen’ die lichaamscellen steun en vorm geven, red.) afweerreacties kunnen onderdrukken. Deze eigenschap werd in het onderzoek gebruikt bij een nieuwe therapie om GvH-ziekte af te remmen. Bij de meerderheid van de patiënten bleek schade aan gezond weefsel geheel of gedeeltelijk te verdwijnen. Een prachtig resultaat, maar hoe weet je zeker of dit direct een gevolg is van de behandeling? Om dit aan te tonen starten we nu een internationale vervolgstudie. Patiënten die niet op de standaardbehandeling met Prednison reageren, worden ingedeeld in twee behandelgroepen. Zij worden allemaal behandeld met afweer onderdrukkende middelen. Vervolgens wordt één groep behandeld met de nieuwe therapie, de andere met een placebo, een nepmedicijn.” “Het gaat om een kleine groep patiënten, maar de impact is enorm” Waarom is het onderzoek belangrijk? “Het gaat om een kleine groep patiënten, maar de impact is enorm. Voor mensen met GvH-ziekte die niet op de standaard- behandeling reageren, bestaat nog geen algemeen – door de Nederlandse behandelcentra – geaccepteerde standaardthe- rapie. Momenteel is de kans groot dat patiënten met ernstige GvH-ziekte hieraan overlijden. We hopen dat dit onderzoek leidt tot een nieuwe behandeling voor GvH-ziekte, want voorkomen is tot op heden niet mogelijk. Deze nieuwe behandeling zal hopelijk de overlevingskansen verhogen. Het onderzoek richt zich ook op het verbeteren van de kwaliteit van leven van mensen die de ziekte overleven. Daarnaast is gericht behandelen sneller en doeltreffender. Het scheelt tijd en kan verdere complicaties en behandeling voorkomen.” Wat is er bijzonder aan dit onderzoek? “Omdat we werken met een ziekte die niet veel voorkomt, is Nederland te klein om het onderzoek alleen uit te voeren. Daarom is een Europese samenwerking gestart. Iedereen werkt op de dezelfde manier, zodat we alle resultaten uiteindelijk kunnen samenvoegen. De vier Nederlandse centra VUmc, AMC, Erasmus MC en LUMC vormen met centra in Italië, Zweden, Duitsland, Spanje en België één groot onderzoeksteam.” 1 OP ZOEK NAAR: een betere (standaard)behandeling van GvH-ziekte “Binnen het onderzoek volgen we de patiënten gedurende twee jaar nadat bij de laatste patiënt de behandeling van de GvH-ziekte is gestart, maar ook daarna blijven we ze volgen. Het einddoel is immers de langetermijnresultaten van de behandeling in kaart brengen. Niet alleen de betere overlevingskans, maar ook de verbeterde kwaliteit van leven.” “We verwachten over drie jaar al iets te kunnen zeggen over de resultaten in de verschillende patiëntgroepen. Wat heeft de behandeling ‘gedaan’? Is de GvH-ziekte verminderd of helemaal verdwenen?” “De pilotstudie is net afgerond. Dit is een eerste onderzoek naar de mogelijke werking en invloed van stromale cellen bij patiënten met GvH-ziekte. Met goede eerste resultaten. Bij ruim 70 procent van de kinderen en een meerderheid van de volwassenen werd een goede reactie gezien, die bij veel patiënten blijvend was. Echter, om te bewijzen dat het positieve resultaat direct een gevolg is van de behandeling met deze cellen, is vervolgonderzoek nodig.” “De patiënten uit het pilotonderzoek die goed op de behandeling reageren, hebben inderdaad een 29 veel grotere overlevingskans en betere kwaliteit van leven. Nu gaan we het vervolgonderzoek starten: in Nederland is het team er klaar voor. De verwachting is dat binnen nu en zes maanden ook de centra in de andere landen gereed zijn. Aangezien het om een geheel nieuwe behandeling gaat waarvan de risico’s nog niet altijd even duidelijk zijn, is de beoordeling streng. Dat kan ertoe leiden dat we minder snel in alle landen aan het onderzoek kunnen starten en dus mogelijk ook minder snel resultaat boeken dan we zouden willen.” 2009 2014 2017 TOEKOMST kracht 25 i kanker.nl/bibliotheek/stamceltransplantatie onder ‘Gevolgen’


Kracht_25_juni_2014
To see the actual publication please follow the link above